Sloten uitgelegd
Dagschoot en nachtschoot: dichtgevallen of op slot?
Kort antwoord
De dagschoot is het schuine lipje dat in het kader klikt als je deur dichtvalt; je trekt het terug met de klink. De nachtschoot is de rechte grendel die naar buiten komt als je de sleutel omdraait. Een deur die alleen dichtgevallen is, zit dus niet op slot: dat doet de nachtschoot. Sta je buitengesloten, dan maakt dat voor de slotenmakers van De Antwerpse Slotenmaker een verschil: een dichtgevallen deur is meestal sneller open dan een deur op slot.
Onze slotenmakers openden sinds 2024 al meer dan 1.000 deuren, dichtgevallen en op slot, in heel Antwerpen en de gemeentes errond.
Wat is het verschil tussen een dagschoot en een nachtschoot?
De dagschoot houdt je deur dicht, de nachtschoot houdt ze op slot.
| Kenmerk | Dagschoot | Nachtschoot |
|---|---|---|
| Vorm | Schuin lipje, met een veer | Rechte, massieve grendel |
| Bedienen | Met de klink | Met de sleutel, of binnen met een draaiknop |
| Wanneer | Elke keer dat de deur dichtvalt | Wanneer je de sleutel omdraait |
| Wat het doet | Houdt de deur dicht | Houdt de deur op slot |
| Bij buitensluiting | Deur is dichtgevallen | Deur is op slot gedraaid |
Wat is een dagschoot?
Een dagschoot is het schuine lipje aan de zijkant van je deur dat in het kader klikt als de deur dichtvalt. Er zit een veer achter. Duw je de deur dicht, dan glijdt de schuine kant langs de sluitplaat, veert terug in het slot en springt dan in de opening in het kader.
Je trekt de dagschoot terug met de klink. Daarom gaat een deur van binnen open met de klink, ook als ze dichtgevallen is. De dagschoot zit in bijna elk insteekslot, zowel op binnendeuren als op buitendeuren.
Waarom kan een dagschoot zo slecht tegen kritiek? Hij klapt meteen dicht.
Wat is een nachtschoot?
Een nachtschoot is de rechte, massieve grendel die uit je slot komt als je de sleutel omdraait. Hij heeft geen schuine kant en geen veer. Je duwt hem dus niet zomaar terug: hij gaat alleen terug als je de sleutel weer omdraait.
Bij sommige sloten schuift de nachtschoot in twee slagen naar buiten. Draai dan tot de sleutel niet verder kan. De nachtschoot doet zijn werk als hij volledig in het kader zit.
De namen klinken alsof de ene overdag werkt en de andere 's nachts. In werkelijkheid doen ze allebei dag en nacht hun werk. Alleen hun namen zijn nooit bijgewerkt.
Wat zegt de nachtschoot om tien uur 's avonds tegen de dagschoot? "Ga maar slapen, ik neem het over."
Is een dichtgevallen deur op slot?
Nee, een dichtgevallen deur zit niet op slot: alleen de dagschoot houdt ze dicht. De dagschoot is schuin en zit op een veer. Hij is gemaakt om de deur dicht te houden, niet om ze tegen te houden als iemand ze wil openen.
Op slot zit je deur wanneer je de sleutel omdraait en de nachtschoot in het kader schuift. Doe dat elke keer dat je weggaat, ook als het maar even is. BeSafe, de preventiedienst van FOD Binnenlandse Zaken, raadt aan om alle ramen en deuren op slot te doen wanneer je de woning verlaat (BeSafe, inbraakpreventie).
Wat als de dagschoot blijft hangen?
Blijft de dagschoot hangen, dan is hij meestal vuil, droog of versleten. Je merkt het als de deur niet meer vanzelf in het slot valt, of als de klink niet meer terugveert.
- Vuil of droog: maak de dagschoot schoon en spuit een beetje WD-40 op de dagschoot en de nachtschoot. Open de deur, spuit met het rietje langs beide schoten en beweeg ze een paar keer met de klink en de sleutel. Een spuitbus vind je in elke doe-het-zelfzaak, bijvoorbeeld WD-40 bij Brico.
- De deur is verzakt: de dagschoot raakt de sluitplaat niet meer op de juiste plaats. Dan moet de sluitplaat of de deur bijgesteld worden.
- De veer is versleten: de dagschoot komt niet meer vanzelf naar buiten. Dan is het insteekslot aan vervanging toe.
Bij veel insteeksloten kun je de dagschoot ook omdraaien, zodat het slot past op een deur die naar links of naar rechts opengaat. Hoe dat moet, verschilt per slot. Twijfel je, laat het ons bekijken.
Wat als de nachtschoot niet in het kader gaat?
Gaat de nachtschoot niet in het kader, of draait de sleutel stroef, dan zit de nachtschoot meestal niet meer recht voor de opening in de sluitplaat. Vaak is de deur een beetje verzakt, of werkt het hout of het pvc door de seizoenen.
Draait de sleutel door zonder dat de nachtschoot beweegt? Dan is meestal de cilinder of het slot stuk. Meer over het verschil tussen een insteekslot en andere sloten lees je in insteekslot, oplegslot of bijzetslot.
Hoe werkt het bij een meerpuntssluiting of een penslot?
Bij een meerpuntssluiting hangt het af van hoe ze bediend wordt: met de kruk of met de cilinder. Zo'n slot heeft grendels of haken over de hele hoogte van de deur, en je vindt het vaak op nieuwere deuren in pvc of aluminium.
- Krukbediend: je tilt eerst de klink (de kruk) omhoog, zodat de grendels in het kader schuiven. Daarna draai je de sleutel om om alles op slot te zetten.
- Cilinderbediend: de klink trekt alleen de dagschoot terug. Je draait de sleutel om, en dan schuiven alle grendels tegelijk in het kader.
Een penslot heeft geen dagschoot. Het sluit alleen als je het zelf met de sleutel op slot draait. Het is een extra slot naast je hoofdslot, dus de deur valt nog altijd dicht op de dagschoot van het hoofdslot.
Buitengesloten: wat betekent het voor jou?
Sta je buitengesloten, zeg ons dan of de deur dichtgevallen is of op slot zit, want dat bepaalt hoe we de deur openen. Is ze dichtgevallen, dan zit ze alleen op de dagschoot. Is ze op slot gedraaid, dan moeten we ook langs de nachtschoot.
- Je belt of stuurt een WhatsApp, met je adres en of de deur dichtgevallen is of op slot zit. Je hoort de prijs voor we beginnen.
- Binnen 30 minuten zijn we bij je. Lopen we toch vertraging op, dan laten we het je meteen weten.
- Eerst vragen we bewijs dat je er woont: je identiteitskaart en een brief of factuur met je naam en adres. Zo openen we alleen voor wie er echt woont.
- We hebben alles bij ons om je deur meteen weer veilig af te sluiten, in heel Antwerpen en de gemeentes errond. Lees meer bij buitengesloten.
Veelgestelde vragen over de dagschoot en de nachtschoot
Wat is het verschil tussen een dagschoot en een nachtschoot?
De dagschoot is het schuine lipje dat in het kader klikt als de deur dichtvalt, en dat je met de klink terugtrekt. De nachtschoot is de rechte grendel die naar buiten komt als je de sleutel omdraait. De dagschoot houdt de deur dicht, de nachtschoot houdt ze op slot.
Zit mijn deur op slot als ze dichtvalt?
Nee. Een dichtgevallen deur wordt alleen door de dagschoot dichtgehouden. Op slot zit ze wanneer je de sleutel omdraait en de nachtschoot in het kader schuift.
Waarom moet ik de sleutel soms twee keer omdraaien?
Bij sommige sloten schuift de nachtschoot per slag een stuk verder uit. Draai tot de sleutel niet verder kan, dan zit de nachtschoot volledig in het kader.
Kun je een dagschoot omdraaien?
Bij veel insteeksloten wel, zodat het slot past op een deur die naar links of naar rechts opengaat. Hoe dat moet, verschilt per slot.
Mijn dagschoot blijft hangen, wat doe ik?
Maak de dagschoot schoon en spuit een beetje WD-40 op de dagschoot en de nachtschoot. Helpt dat niet, dan is de deur misschien verzakt of de veer in het slot versleten. Dan bekijken we het ter plekke.
Is een dichtgevallen deur sneller open voor een slotenmaker?
Meestal wel. Een deur die alleen op de dagschoot zit, is meestal sneller en eenvoudiger open dan een deur die op slot is gedraaid.